เพคติน (Pectins) - Nutrition-talk

เพคติน (Pectins)

เป็นคาร์โบไฮเดรต เชิงซ้อน มีองค์ประกอบหลักคือ กรด galacturonic หลายโมเลกุลเชื่อมต่อกันด้วย พันธะ α-(1,4) glycosidic และมีน้ำตาล fucose, rhamnose, arabinose และ xylose เกาะติด

แหล่งและการเตรียม

เพคติน พบมากในผัก ผลไม้ไทย เรียงลำดับร้อยละ ดังนี้

มะขามเปียก 7.3 มะนาว 2.7 มะกรูด 2.3 ละมด 1.8
มะขามอ่อน 4.6 มะกอก 2.7 ฝรั่ง 2.2 แอปเปิ้ล 1.0
มังคุด 3.4 น้อยหน่า 2.7 ฟักทอง 2.2 กุยช่าย 0.6
กระท้อน 2.8 ลำไย 2.4 มะขามป้อม 2.1 มะละกอ 0.5

ส่วนการศึกษาในต่างประเทศ พบเพคตินในพืช เช่น

ถั่วลิสง 5.98 มะนาว 2.90 ฟักทอง 1.25 มันเทศ 0.78
ส้มเช้ง 3.90 ส้ม 2.36 กระเทียม 1.11 แอปเปิ้ล 0.78
ถั่วเหลือง 3.45 แครอท 2.00 กล้วย 0.94    

ในทางอุตสาหกรรม แหล่งที่สำคัญในการสกัดน่าจะเป็นเปลือกส้มโอ กล้วย ฝรั่ง และฟักทอง หรือใช้ของเหลือจากอุตสาหกรรมน้ำผลไม้ เช่น เปลือกส้ม กากแอปเปิ้ล

การสกัด อาจใช้สาร เช่น 1M calcium จะได้เกลือ calcium pectate เป็นผงสีต่างๆ ละลายน้ำได้ หรือถ้าสกัดด้วย 60% เอธานอลจะได้วุ้น ผลที่ได้จากทั้ง 2 วิธี มีปริมาณไม่ต่างกันมากนัก

ฤทธิ์ทางชีวภาพ

เพคตินละลายในน้ำ 1:20 และให้ฤทธิ์ที่น่าสนใจ เช่น

ก.ลดคอเลสเตอรอลในเลือด

– ดูดซับน้ำดีจากทางเดินอาหาร ทำให้ตับสร้างน้ำดีทดแทนจากคอเลสเตอรอลมาขึ้น
– เพคติน 12 ก./วัน ในอาหาร ทำให้ LDL-C ลดโดย  HDL-C คงที่ กันการตกค้างของ LDL-C ที่หลอดเลือดหัวใจ
– เพคติน 15 ก. ร่วมกับไวตามิน C 450 ก. ทำให้คอเลสเตอรอลลดลง 10% ภายใน 6 สัปดาห์
-เพคติน 15 ก./วัน สามารถลดคอเลสเคอรอลในคนปกติได้ 5%

ข. ลดน้ำตาลในเลือด
– เมื่อละลายน้ำ เพคติน จะเป็นวุ้นเคลือบผนังลำไส้ และเพิ่มความหนืดของอาหาร ทำให้การดูดซึมแป้งและน้ำตาลลดลง
– เพตคติน 5 ก./วัน ในอาหาร 3 สัปดาห์ ช่วยการเผาผลาญกลูโคสในผู้ป่วยเบาหวาน 30 ราย

ค. เบ็ดเตล็ด
– ป้องกันการก่อมะเร็.จากเกลือน้ำดี โดยจับเกลือน้ำดีและพาออกนอกร่างกายก่อนถูกเปลี่ยนเป็นสารก่อมะเร็งโดยแบคทีเรีย
– pectin jelly รักษาโรคท้องร่วงในทารกและเด็ก

รูปแบบที่ใช้ และประโยชน์

เพคติน ใช้เป็นสารช่วยการปรุงยา (pharmaceutic acid) โดยเป็น emulgent, thickening agent ใน Thai Pharmacopoiea ในรูปผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจะมีทั้งในรูปเยลลี่ ปล เม็ด เพื่อใช้ควนคุมน้ำหนัก

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.